Empezando...

Bienvenido y bien hallado,
espero que no te tomes muy en serio lo que en este blog puedas leer.
Broma cósmica,la vida, es un sinfín de cosas, sucesos, sueños e ilusiones, pasiones y tristezas, que muchos piensan inconexas y yo creo que forman parte de ti, de tu esencia y ser.
Con lo que aquí escribo no pretendo juzgar, cambiar ni criticar a nadie, sólo pretendo, en la medida de lo posible que puedas ver un poquito de mi experiencia vital en Moçambique con mis ojos.
Un abrazo.
Y cómo dijo el Loco de la colina "La vida hay que vivirla!"

De lo leido...


“Te vas a separar de tus antepasados. Ahora tienes que transformarte en otro hombre”
(Mia Couto, “Tierra sonambula”)


“¿Qué es lo que hace caminar al camino? Es el sueño. Mientras la gente sueña, el camino permanecerá vivo. Es para eso para lo que sirven los caminos, para hacernos parientes del futuro.
(Dicho de Tuahir, "Tierra sonambula")


"La historia a menudo es producto de la irreflexión. Es una hija bastarda de la estupidez humana, el fruto de unas mentes obnubiladas, de la idiotez y de la locura. En casos tales,la escriben personas que no saben lo que hacen, más aún, que no quieren saberlo; rechazan tal posibilidad con furia y repugnancia." Ébano de Ryszard Kapuściński

Mostrando entradas con la etiqueta Maputo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Maputo. Mostrar todas las entradas

viernes, 1 de octubre de 2010

Último pitillo, últimas noticias

Para los que visitais este blog por primera vez, las entradas están escritas en gallego, o algo así, y a continuación traducidas a castellano, no me gusta como quedaba con el traductor. Disfrutar.


Fai hoxe un ano que fumei o meu último pitillo, no aeroporto de Lisboa, tiven que sair fora e todo...era a viaxe de volta, da conclusión daquel proxecto, pero algo máis, era a fin dunha experiencia vital, estivera once meses en Lichinga, no norde de Mozambique. Decidín que aquel era un bo momento para deixar de fumar, na miña vida africana volteime un compulsivo, que liaba e liaba tabaco que me enviaban dende a terriña, buscaba o pequeno pracer de botar o fume, a incerta calma de voltar a encher o corpo con nicotina.
Lémbrome unha noite, nunha semán cargadiña de traballo no que acordei as tres ou cuatro da madrugada e erguinme a fumar un cigarrillo a ver se me calmaba, porque aquela era unha semán de moito estres, decidín deixalo en canto a vida me cambiase mínimamente.





Voltei a Lichinga en Decembro do 2009, a facer seguimento do proxecto, a miña contraparte, o INAQUA (Instituto Nacional de Desenvolvemento da Acuacultura) destacouse como un socio moi activo, non moveron persoal cara Niassa para traballar no proxecto, senon que se esforzaron en acadar as súas metas na provincia, as veces co apoio do proxecto.


O técnico que viu do Maputo foi o Mucavelle, un home pegado a un sorriso, profesor e biólogo, o meu compañeiro de esforzos, charlas, risas e moitas cousas. Se non fora por el e polasúa forma de ser, sempre positivo, non sei si chegaría o bo porto todo aquilo. Moitas veces escoitabao dicindo cousas que nós falabamos, e as defendía como propias, a min sucedíame o mesmo coas súas ideas, eramos un equipo. Cunha visión da realidade e unha folla de ruta para mellorar as cousas

Pois o tal Mucavele andivo os meses de Outubro a Decembro as voltas para que aprobasen a Delegación no Niassa, e iso nun país cunha burocracia tan lenta como este, pois é todo un logro.
En decembro visitamos os locais, falamos cos beneficiarios e vimos as gañas que tiñan.

En Maputo asistín a reunión Nacional do INAQUA, como invitado e participante dos traballos de Niassa, alí o Mocavele espuso os logros que o instituto alcanzou no Niassa, todo foron parabens e palmas para el. Alí comprobei que o INAQUA ten unha linea de traballo, metas, un plano de acción ata o 2015, moitisimos socios colaboradores e donantes, entre eles a FAO, os Noruegos, e desgraciadamente para o norte do país o governo daquí (digo desgraciadamente porque aquí si que non teñen plan de acción, pararon toda financiación de cooperación alá e claro a eles lles afecta bastante)

Cando a directora nacional lle preguntou polo segredo do exito, porque das tres provincias nas que tentaron abrir a delegación só o conseguiron no Niassa el sorriu vendo para min e dixo: " Nunca paramos de traballar. Todo o día de aquí para alá no coche (coas pegatinas do proxecto), saindo na televisión provincial, na radio, indo e vindo, claro cando chegamos o governo provincial xa nos coñecían."

Eso é co que me quedo, que co proxecto e o esforzo que fixemos, a xente de alá, funcionarios do INAQUA, non nos enganemos, asumiron todo aquelo de cambiar a provincia con peixes ( a Revolución azul).

A día de hoxe, un ano sen fumar, futuro incerto para voltar o Niassa, din que non hai diñeiro para cooperación. Falei con meu compañeiro Mucavele, di que aí seguen, que pouco a pouco, que as cousas van saíndo. Sempre me fai sorrir.

Chegoume a noticia de que o INAQUA, segue a traballar fortemente, tamén abriu unha paxina web, que visito cando teño saudades:para ver clik aki INAQUA

É un pracer ter colaborado con xente tan auténtica, ter convivido con tipos tan entregados, ter atopado a amigos tan "maningue nice".




Delegación do INAQUA en Niassa, con cartel, bandera e o carro do proxecto (pegatinas e todo)

QUE TIEMPOS AQUELLOS
Hace hoy un año que fumé mi último pitillo, en el aeropuerto de Lisboa, tuve que salir fuera y todo...era el viaje de vuelta, la conclusión de aquel proyecto, pero algo más, era el fin de una experiencia vital, había estado once meses en Lichinga, en el norte de Mozambique. Decidí que aquel era un buen momento para dejar de fumar, en mi vida africana me volví un compulsivo, que liaba y liaba tabaco que me enviaban desde la terriña, buscando un el pequeño placer de exalar el humo, la incierta calma de volver a llenar el cuerpo de nicotina.
Recuerdo una noche, en una semana cargadita de trabajo en el que me desperté a las tres o cuatro de la madrugada y me levanté a fumar un cigarrillo a ver si me calmaba, porque aquella era una semán de más estres de lo normal, ahí decidí dejarlo en cuanto la vida me cambiara mínimamente.

Volví a Lichinga en diciembre del 2009, a hacer seguimiento del proyecto, mi contraparte, el INAQUA (Instituto Nacional de Desarrollo de la Acuacultura) se destacó como un socio muy activo, no sólo movieron personal cara Niassa para trabajar en el proyecto, sino que se esforzaron en conseguir sus metas en la provincia, a veces con el apoyo del proyecto.
El técnico que vino del Maputo fue el Mucavelle, un hombre pegado a una sonrisa, profesor y biólogo, mi compañero de esfuerzos, charlas, risas y muchas cosas. Si no hubiera sido por él y por su forma de ser, siempre positivo, no sé sí llegaría a buen puerto todo aquello.
Muchas veces lo escuchaba diciendo cosas que nosotros habíamos hablado antes, y las defendía cómo propias, a mí me sucedía lo mismo con sus ideas, éramos un equipo. Con una visión de la realidad y un camino a seguir para mejorar las cosas.

Pues el tal Mucavele anduvo los meses de Octubre a Diciembre a vueltas para que aprobaran la Delegación en el Niassa, y eso en un país con una burocracia tan lenta como este, pues es todo un logro.
En diciembre visitamos los locales, hablamos con los beneficiarios y vimos las ganas que tenían.

En Maputo asistí a la reunión Nacional del INAQUA, como invitado y participante de los trabajos de Niassa. Allí comprobé que el INAQUA tiene una linea de trabajo, metas, un plano de acción hasta o 2015, socios colaboradores y donantes, entre ellos la FAO, los Noruegos, y desgraciadamente para el norte del país el governo de aquí (digo desgraciadamente porque aquí siq ue no tienen plan de acción ni nada, y pararon toda la financiación a cooperación all, y claro a ellos les afecta bastante)
Mucavele estaba que se salía presentandole a los colegas todo lo conseguido.Cuando la directora nacional le preguntó por el éxito, porque de las tres provincias en las que intentaron abrir la delegación sólo lo consiguieron en el Niassa él sonrió viendo para mí y dijo: " Nunca paramos de trabajar. Todo el día de aquí para allá en el coche (con las pegatinas del proyecto), saindo en la televisión provincial, en la radio, yendo y venido, claro cuando llegamos al governo provincial ya nos conocían."Eso es con el que me quedo, que con el proyecto y el esfuerzo que hicimos, la gente de allá, funcionarios del INAQUA,, asumieron todo aquelo de cambiar la provincia con pescados ( la Revolución azul).

A día de hoy, un año sin fumar, futuro incierto para volver el Niassa, dicen que no hay dinero para cooperación. Hablé con mío compañero Mucavele, dice que ahí siguen, que poco a poco, que las cosas van saliendo. Siempre me hace sonreír.
Me llegó la noticia de que el INAQUA, sigue a trabajar fuertemente, también abrió una paxina web, que visito cuando tengo saudades:para ver clik aki INAQUAES un placer haber colaborado con gente tan auténtica, haber convivido con tipos tan entregados, haber encontrado a amigos tan "maningue nice".

miércoles, 5 de mayo de 2010

Samora, Homem do Povo


É o título dun libro que merquei en Maputo sobre a vida deste incrible home, Samora Machel: Guerrilleiro na libertación do seu país, estratega, político, home carismático. Foi o primeiro en facer moitas cousas, o primeiro presidente da República Polular de Mozambique, o primeiro presidente negro que foi recibido na casa branca, un home con algo especial. Unha especie de Che da África Austral. Que coma aquel guerrilleiro tolo, tamén mataron, nun accidente "muito" extrano de avión en 1986 (11 anos despois de conquerir a independencia do seu país).

O nome de este home soa por todas partes en Mozambique, levase en camisetes e máis en colantes, así que forma parte da miña vida dende fai case ano e medio. Os meus compañeiros de traballo, sobretodo o vello Pihale, lles gostaba moito falar de historias do pasado, de logros e luitas.
Algunhas noites de insomnio collo o libro e paso as páxinas, vendo fotos, lendo fragmentos, inspirándome na utopía dun tempo, no que se tentou escapar do colonialismo, deixar de ser escrabos, e crear un-outro mundo.

Unha frase que teño grabada na cabeza é a de: "Nao se pregunta a um escravo se ele quer ser livre, muito menos cando ele já se revoltou...e muito menos cando se é propietario de escrávos".

Este home loitou por crear unha sociedade máis xusta, por levar a pedagoxía a todas partes do seu pais, a educación e a revolución, transformando non só o sistema económico, senon algo máis difícil, o social.E por que creo nel? Porque foi coherente, e sabendo que o iban a quitar do medio, e sabendo que iso sería bo para a paz, subiuse o avión.

Agora os seus erdeiros político empregan a súa imaxen, falan co discursos semellantes, dun xeito populista, pero perderon completamente o norte, sendo os novos "amos" do pais, e condeando a miseria e a ignorancia o todo un pobo. Ai se o Samora levantara a cabeza!!


Es el título de un libro que compré en Maputo,que habla sobre la vida de este increíble hombre, Samora Machel: Guerrillero en la libertación de su país, estratega, político, hombre carismático. Fue el primero en hacer muchas cosas, el primer presidente de la República Polular de Mozambique, el primer presidente negro que fue recibido en la casa blanca, un hombre con algo especial. Una especie de Che de África Austral. Que como aquel guerrillero loco, también mataron, en un accidente "muito" extraño de avión en 1986 (11 años después de conseguir la independencia de su país).

El nombre de este hombre suena por todas partes en Mozambique, se ve en camisetes y también en pegatinas, así que forma parte de mi vida desde hace casi año y medio. Mis compañeros de trabajo, sobretodo el viejo Pihale, les gustaba mucho hablar de historias del pasado, de logros y luchas.

Algunas noches de insomnio cojo el libro y paso las páginas, viendo fotos, leyendo fragmentos, inspirándome en la utopía de un tiempo, en el que se intentó escapar del colonialismo, dejar de ser esclabos, y crear un-otro mundo.Una frase de este hombre que tengo grabada en cabeza es la de:"Nao se pregunta a um escravo se ele quer ser livre, muito menos cando ele já se revoltou...e muito menos cando se é propietario de escrávos".
Este hombre luchó por crear una sociedad más justa, por llevar la pedagogía a todos los rincones de su país, la educación y la revolución, transformando no sólo el sistema económico, sino algo más difícil, el social. Y por qué creo en él? Porque fue coherente, y sabíendo que lo iban a quitar del medio, y sabiendo que eso sería bueno para la paz, se subió al avión.
Ahora sus herederos político emplean su imagen, hablan con un discursos parecido, de una manera populista, pero perdieron completamente el norte, siendo los nuevos "amos" del país, y condenando a la miseria y la ignorancia a todo un pueblo. Ai si el Samora levantara la cabeza!!

lunes, 26 de abril de 2010

Por las calles de Maputo

8/12/2009 Polas rúas de Maputo


-"...e que nao quiserom aperçiber!"
-O que nao esta a perçiber é vosé. Estou a lhe pedir que se identifique, como policía que é.

Chegado a este punto non había volta atrás, o semblante do gallo cambiou de golpe, eu apuntei o carro de Médicos sen Fronteiras (MSF) e dixen:
-Essa mulher é a coordinadora da MSF em Maputo, se temos que ir, imos ate a esquadra, máis vosé vai-me dar o seu nome .

A miña única arma, un boli e un papel, parecía pouco fronte o Kalasnikof, o uniforme do meu colega (un fraquiño e novo policía da capital), bueno pero tiña a arma secreta, mil quilos de confianza.
Actuaba como se eu coñecera o puto presidente. O policía que levaba media hora mareando a Paula por ter feito un xiro ilegal, dende o primeiro momento lle pedira pasta para esquecerse.
Paula lle explicara que tiña a filla mal, a Lua, con febre, a pobre observaba todo dende o asento. Tralo xiro paramos frente o Mundo´s, un sitio moi transitado por cooperantes, extranxeiros e demais fauna de Maputo. A idea inicial, recoller unhas pizzas e tirar para casa.
Pero non vimos a sinal do xiro (estaba detrás dunha arboré, na beirarúa da esquerda, cando o xiro era para a dereita 2 carris más alá).
Entón o gallo viu o filón.

En dez minutos,o tempo que agardaba polas pizzas, preparei o meu ataque, sopesei ata que punto apretar o poli, o sair ollei a sinal de prohibido xirar e dixen para min: Estamos mal.
Pero o gerreiro da luz nunca fuxe dunha batalla. Tirei para alá e díxenlle a Paula "Dame un boli". A súa cara un poema.

E alí estabamos, dous homes no medio da rúa. O primeiro golpe da miña espada de luz fora pedir que se identificase, moi calmado, como se eu controlase a situación. O policía púsose borde, en plan:"Estamos a falar, e eu nao lhe pedim a vosé que se identificase". Eu cun xesto rápido saquei o meu pasaporte, aqui está!
El cintaba, pero antes de que se dera conta de que estabamos a falar eu sacudín cun sorriso a miña descarga:
- Nao sabe com quen se está a meter...
O tipo sopesou rápido e falou non sei que cousa de se o carro tiña "librete de transito", vin o seu movemento de retirada digna e dixen: Claro.

-Aaaaa, nese caaaaasoooo! porque nao o dixerom antes.

E viu conmigo ata o carro. A Paula nos observaba dende dentro, baixou a fiestra e o policia preguntou polo tal librete de transito. Ela olloume como quen ve unha aparición no medio da noite.
- "Nao apercibo. Seguro que tem, máis o carro é da organizaçao."

O policía, que xa se batía en retirada, contento de non meterse en ningún lio, girouse co mesmo sorriso que cando pensaba gañar uns meticais extra e regalounos un pequeno:
-"Continuem bem"

Eu dinlle a man e entrei no carro todo o enteiro que os golpes do meu corazón no peito me deixaba.
-Que coño le has dicho.
-Calla, calla y tira antes de que se entere que no conozco a nadie en este país.


COMO OS ECHO DE MENOS...

8/12/2009 Por las calles de Maputo

-"...e que nao quiserom aperçiber!"
-O que nao esta a perçiber é vosé. Estou a lhe pedir que se identifique, como policía que é.

Llegado a este punto no había vuelta atrás, el semblante del "gallo" cambió de golpe, yo apunté al carro de Médicos sin Fronteras (MSF) y dije:
-Essa mulher é a coordinadora da MSF em Maputo, se temos que ir, vamos ate a esquadra, más vosé vai-me dar seu nome.

Mi único arma, un boli y un papel, parecía poco frente al Kalasnikof y el uniforme de mi colega (un flaco y joven policía capitalino), bueno pero tenía mi arma secreta, mil kilos de confianza. Actuaba como si yo conociese al puto presidente de país. El policía, que llevaba media hora mareando a Paula por haber hecho un giro ilegal, desde el primer momento le había pedido pasta para olvidarse del tema.Paula le había explicado que tenía la hija mal, a Lua, con fiebre, la pobre observaba todo desde lo asiento.
Tras el giro paramos frente el Mundo´s, un sitio muy transitado por cooperantes, extrangeros y demás fauna de Maputo.
La idea inicial, recoger unas pizzas y tirar para casa.Pero no vimos la señal de prohibido giro (estaba detrás de una árbol, en la acera de la izquierda, cuando el giro era para la derecha en una avenida con tres carriles en nuestra dirección).Entonces el tipo vió el filón.

En diez minutos,el tiempo que esperaba por las pizzas, preparé mi ataque, sopesé hasta que punto apretar al poli, al sair miré la señal de prohibido girar y dije para mí: "Estamos mal".
Pero el gerrero de la luz nunca huye de una batalla. Tiré para allá y le dije a Paula "Dame un boli". Su cara un poema.

Y allí estábamos, dos hombres en medio de la calle. El primer golpe de mi espada de luz había sido pedir que se identificara, muy calmado, como si yo controlara la situación. El policía se puso a la defensiva, exagerando el gesto, en plan:"Estamos a falar, e eu nao lhe pedim a vosé que se identificase".
Yo con un gesto rápido saqué mi pasaporte, aqui está!
Él cintaba, pero antes que se diera cuenta de qué estábamos hablando yo sacudí con una sonrisa mi descarga:
- Nao sabe com quem se está metendo.

El tipo sopesó rápido y habló no sé que cosa de si el carro tenía "librete de transito", vi su movimiento de retirada digna y dije: Claro!

-"Aaaaa, nise caaaaasoooo! porque nao o dixerom antes."

Y vino conmigo hasta el carro. Paula obsevaba todos los movimientos desde dentro, bajó la ventana y el policía preguntó por el tal librete de transito. Ella me miró cómo quien ve una aparición en medio de la noche.
- "Nao apercebo. Seguro que tem, máis o carro é da organizaçao."

El tipo, que ya se batía en retirada, contento de no meterse en ningún lio, se giró con la misma sonrisa que cuando pensaba ganar unos meticales extra y nos regaló un pequeño:
-"Continuem bem"
Yo le estreché la mano y entré en el carro todo el entero que los golpes de mi corazón en el pecho me dejaban.
-Que coño le has dicho?
-Calla, calla y tira antes de que se entere que no conozco a nadie en este país.

domingo, 4 de enero de 2009

Domingo e relax

Domingo 21 Dezembro
O último sábado que pasaba en Maputo decidín cear e dar unha volta. Fun pola baixa adiante apurado, intentando chegar o café continental, pero como sempre que intento cear aquí, estaba pechado, xa eran as 22:30. As opción eran: ir a unha “panadaria” que estaba alado do Gil Vicente ou ir á Feira Popular, un gran patio central con atraccións de festa, coches de choque, etc e moitos chiringuitos para xantar o redor, algúns son restaurantes con aire acondicionado e outros son casetas con mesas de madeira.
Decidín tentalo na Feira, a ver se tiña sorte e podía comer algo de peixe.
Cheguei sobre as 23:00 tras pasar por unha rúa ben oscura, o hotel dos chineses, je,je, e un teatro.
Busquei polos postos, debía ser a terceira ou cuarta vez que ía a feira, xa son un clásico nesta cidade. Frango? non, Befe? non, en fin, entrei nun o lembrar que Alejandro, o sevillano, me dixera que alí facían peixe.
Sentei, chegou o camareiro coa carta e pedín peixe “grelhado”(á parrilla), máis non hai,ohhh, seguinte peixe, non hai, ...hai algún peixe? Si, sopa de peixe,a tomar por saco!
Acabei revisando a carta e pedíndome, unha ración de algo con camaróns, outra cousa que me soaba como empanadillas e unha ración de pataquiñas (pedir comida partindo dunha carta e unha cousa que se complica, cando un está só, o seu vocabulario e limitado, e inda por riba ten a memoria dun peixe e non se lembra de como se chamaba o que comeu día anterior).
Trouxeron a comida, ñan, ñan, os camarãos eran como cocidos nunha salsiña branca con perexil que quitaba o sentido, eu pensaba que viñan sen pelar, pero todo era cola, así que a culleradas, me duraron nadiña. Fun alternando coa empanadilla de carne e as patacas, trouxeron dúas clases de salsa, piri piri, está feito con guindeilla e pica e outra que parecía con tomate e cenoria, e o principio pareceume que non picaba, si, si, a cenoria non pero a salsa que a envolvía, oma.
Tarde entereime, e un calor baixoume polo esófago ata o estómago, saíndo logo todos e cada un dos poros da miña pel. Menos mal que había cervexa e quedaban uns cantos camaróns para refrescar a boca.
Saín de alí un tanto tocado, non sabía se suar ou tremer. Dirixinme o Gil Vicente, e cando tocaba a decisión, calexa escura ou avenida con policías, pensei, non pode ser sempre, imos pola vía.
Cando me acheguei os policías xa se ían preparando o papel:
Boa noite, boa noite. E ale, que se identifique. Eu preguntei se eran policías e pedinlle que se identificaran, cousa que os descuadrou un pouco, xa que levaban chaleco de policía, uniforme de policía e metralleta de policía. Mentres se identificaba un pediume que me identificara eu.
Saquei do peto, moi tranquilo, unha fotocopia do peto, o tipo sacou unha lanterna e púxose a ollar o papel aquel. Era unha fotocopia feita e compulsada na embaixada de España en Maputo.
Eu sorrín e díxenlle que me recomendaran que pola noite non saíra co pasaporte, por seguridade.
O da voz cantante asentiu, o outro se mantiña a espera alado.
“Pero é mellor que faga unha compulsa nun notario de aquí, non da España” Sabía que me ían saír con esas, así que sorrín e lle dixen, está feita en Maputo, na embaixada de España aquí.
O tipo devolveuma e empezou co da seguridade, que se nos estamos aquí para protexelo, que si tal que si pascual, e a de onde ven a onde vai? dixen veño de cear e vou o Gil Vicente a tomar 1 cerveja! O tipo viu filón e comezou a dicir, vas bailar, vas beber, de festa. Eu agardábao co as para matar o tres.
Nooon, vou a tomar unha cerveja, e para cama a durmir (coa miña cara de neno bo, que ninguén cree).
O tipo, un pouco impaciente xa, entón dixo, bueno nos podía dar algo para tomar uns refrescos, nos non podemos tomar ceveja e máis temos que estar aquí toda a noite, pola súa seguridade (que guevos, se son eles os que me intimidan). Eu botaba contas do que tiña e pensaba, se lle dou unhas moedas son capaces de determe por cabrón, e paso de darlles un billete, e entón dixen, Só teño para unha ceveja, non saio con moito diñeiro de noite, por seguridade (perra mentira) e quitei, aínda non sei como o fixen, un billete de 50 Mt, de entre varios que tiña no peto, e unhas moedas.
Isto é o que teño.
Ante a miña espontaneidade e vendo que o que tiña na man non daba nin para pipas me dixeron que pirara dunha vez, con boas formas, claro.
Creo que non o comentei antes, pero dende o primeiro noite con Gabriel, cada unha das tres veces que pasamos/ei por esta rúa de noite, algún policía tentou dar unha mordida, pola nosa segurança.
Cheguei o Gil Vicente flipando con todo o que acababa de acontecer, como foi que viu o billete de 50 a miña man o tempo que dicía só teño 50 Mt? E se saíra un billete de 200? non sei pero todo fluíu o meu favor. E iso que non sabía se estaba suando polos policías ou polo picante. Fora o que fora había que celebrar que sigo tendo boa estrela:Fas Favor. Uma Laurentina Preta geladaaa!
Esa noite era noite de Jam session, xenial, movemento de músicos polo escenario e musica boa, regular e pasable, pero en directo, viva!
Dancei o tempo que me deixou o corpo, xa non estou para dúas noites de baile, e logo, sentei na barra.
Cando o calor non me deixaba xa desfrutar da música funme para fora, sentei nunha mesa, e en pouco tempo estaba mantendo unha conversa cun casi-rasta, que tocaba as congas nun grupo (coma ti Kar) e que traballaba na construción en Suráfrica, O home o principio foi amable e simpático, dentro do que o cego lle permitía, porque ía polo aire, charlamos do divino e o humano, de Maputo de España. Chegou un momento no que eu estaba roto e el sedento, así que se foi para dentro e eu para o hotel.
Tiña varios plans para o domingo (ai a mente) pero non sei si o picante, o pequeno almorzo ou dentro deste a auga que tiñan en botellas no bufet. Algo de todo isto,ou a mestura de todo rompéronme o estómago en cuestión de media hora, así que sube po cuarto Suso. E alí ronda de cama para o baño e volta e volta outra vez. Quedei durmido ata as 13:00. Tiña planeado ir a comer peixe a un pobo de pescadores que hai enfronte de Maputo, chamado Catembe, para o que hai que coller un ferry, pero nin ía desfrutar da viaxe nin do peixe, así que decidín tomalo con calma. Domingo de relax.
Cando tiven forzas collín unha chapa, outra experiencia, co tipo meténdose por rúas laterais e eu, pero volta para a Modlane non?Si. Pero finalmente a chapa deixoume na 24 de Xulio, a tres mazas de onde o vendedor me dixo que si que pasaba, como son.
Funme a pé ata o Mundo´s, un restaurante, bar moi a europea, no que cociñan de todo e moi ben, eu tiña unha fixación, espagueti. E iso comín, a cada garfo que entraba na miña boca eu notaba un pouco mellor o estómago e como as forzas se ían recuperando, tanto que emocioneime, xa estou ben!!, cando rematei atrevinme a pedir unha torta de queixo e un té de roibos, moi bos os dous só que a torta non chegaba en bo día.
O ambiente era moi familiar, crase media de Maputo, familias, turistas, os cooperantes Suecos que me crucei no avión indo e vindo a Lichinga!! eu cun libro e unha vella british ou Sudafricana con outro, vai dous.
Relaxeime un bo rato lendo, vendo á xente pasar e sentindo unha brisa fresca procedente do mar que non sentira antes polas rúas desta cidade. O sitio moi chulo: cunha terraza cuberta, como se fose unha casa típica de aquí, pero o grande, con teito alto de palla trenzada, todo feito con moi bos materiais, madeiras nobres, as lampadas estaban feitas con miles de paus de madeira branca colgando de fíos e abaneándose co vento, un toque moi chick.
Outra terraza o lado, en plan Samil, con parasoles e con pantalla xigante para ver o fútbol, e cara dentro da miña terraza chick, un montón de mesas corridas e outra terraza, un pouco máis cativa, espazos abertos pero diferenciados, nos que podería haber moita xente sen sentir agobio.
Logo collín outra chapa e para o hotel, seguiu a tarde de relaxación esta vez na piscina. Por non sei que extrana razón, agás iso si, que son un pouco membrillo, deixeime o bañador en Lichinga, e das mil voltas que din pola cidade, non se me ocorreu mercar un ata agora mesmo a pé de piscina. Así que o único que fixen foi sentar nunha tumbona a sombra, escoitar como desfrutaban as dúas familias que se estaban a bañar e botar unha merecida sesta, ai que domingo máis duro, é que non se poden facer plans!!!
El último sábado que pasaba en Maputo decidí cenar y dar una vuelta. Fui por la Baixa adelante apurado, intentando llegar al café Continental, pero como siempre que intento cenar aquí, estaba cerrado, ya eran las 22:30. Las opciones eran: ir a una “panadaria” que estaba cerca del Gil Vicente o ir a la Feria Popular, un gran patio central con atracciones de fiesta, coches de choque, et,c y muchos chiringuitos para comer y cenar al rededor, algunos son restaurantes con aire acondicinado y otros son casetas con mesas de madera.
Decidí intentarlo en la Feria, a ver si tenía suerte e comer algo de pescado .
Llegué sobre las 23:00 tras pasar por una calle bien oscura, el hotel de los chineses, je,je y un teatro.
Busque por los puestos, debía serla tercera o cuarta vez que iba a la Feria, ya soy un clásico en esta ciudad. Frango?, no, Befe?, no, en fin, entré en uno al recordar que Alejandro, el sevillano, me dijera que allí hacían pescado.
Me senté, llegó el camarero con la carta y pedí pescado “grelhado”(a la parrilla), máis nom hai,oooohhh, siguiente pescado, nom hai,... hai algún peixe? Si, sopa de pescado, a tomar por saco!
Acabé revisando la carta y pidiendo: una ración de camarones de alguna forma que no entendí, otra cosa uqe me sonaba como empanadilla y una ración de patatitas (pedir comida partiendo de una carta es una cosa que se complica, cuando uno está solo, su vocabulario es limitado, y aún por encima tiene la memoria de un pececillo y no se acuerda de como se llamaba lo que comió el día anterior).
Trajeron la comida, ñam, ñam, los camarãos eran como cocidos en una salsita blanca con perejil que quitaba el sentido, yo pensaba que vendrían sin pelar, pero todo era cola, así que a cucharadas, me duraron nada. Fui alternando con la empanadilla de carne y las patatas, trajeron dos clases de salsa, piri piri, que está hecho con guindilla y pica y otra ue parecía con tomate y zanaorias, y al principio, me pareció que no picaba, si, si, la zanaoria no pero la salsa que la envolvía, oma.
Tarde me enteré, y un calor me bajó por el esófago hasta el estómago, saliendo luego por todos y cada uno de los poros de mi piel. Menos mal que había cerveza y quedaban unos cuantos camarones para refrescar la boca.
Salí de allí un tanto tocado, no sabía si sudar o temblar. Me dirigí al Gil Vicente, y cuando tocaba decidir callejón oscuro o avenida con policías, pensé, no puede ser siempre, vamos por la vía.
Cuando me acercaba a los policías ya se iban metiendo en el papel:
Boa noite, boa noite. Y ala, que se identifique ud. Yo les pregunté si eran policías y les pedí que se identificaran, cosa que los descuadró un poco, ya que llevaban chalecos de policías, uniformes de policías y metralleta de policía. Mientras se identifcaba uno me pidió que me identificara yo.
Saqué del bolsillo, muy tranquilo, una fotocopia hecha y compulsada en la embajada española en Maputo.
Yo sonreí y les dije que me recomendaran que por la noche no saliera con el pasaporte, por seguridad. El de la voz cantante asintió, el otro se mantenía a la espera alado.
“Pero es mejor que hagas una compulsa en un notario aquí, no de España” Sabía que me iban a salir con esas, así que sonreí y les dije, está hecha en Maputo, en la embajada de España aquí.
El tipo me la devolvió y empezó con lo de la seguridad, que si nosotros estamos aquí para protegerlo, que si tal, que si pascual, y de donde viene y a donde va? Vengo de cenar y voy al Gil Vicente a tomar 1 cerveja! El tipo vio el filón, y empezó a decir, vas a bailar, vas a beber, de fiesta. Yo lo esperaba con el ás para matar el tres.
Nooo, voy a tomar una cerveza, y para cama a dormir (con mi cara de niño bueno, que nadie se cree).
El tipo, un poco impaciente ya, entonces dijo, bueno nos podía dar algo para tomar unos refrescos, nosotros no podemos tomar cervezas y más tenemos que estar aquí toda la noche, por su seguridad (que guevos si son ellos los que intimidan). Yo echaba cuentas de lo que tenía y pensaba, si le doy las monedas son capaces de detenerme por cabrón, y paso de darles un billete, y entonces, dije: Sólo tengo para una cerveza, no salgo con mucho dinero de noche, por seguridad (perra mentira) y quité, aún no se como lo hice, un billete de 50 Mt, de entre varios que tnía en el bolsillo, y unas monedas.
Esto es lo que tengo.
Ante mi espontaneidad y viendo que lo que tenía en la mano no daba ni para pipas me dijeron que me pirara de una vez, con buenas formas, claro.
Creo que no lo comenté antes, pero desde la primera noche con Gabriel, cada una de las tres veces que pasamos/e por esta calle de noche, algún policía intentó das una mordida, pola nossa segurança.
Llegué al Gil Vicente flipando con todo lo que acababa de pasar, como fue que vino el billete de 50 a mi mano en el mismo instante en que decí solo tengo 50Mt?Y si saliera uno de 200? no lo sé, pero todo fluyó a mi favor. Y eso que no sabí si estaba sudando por los policías o por el picante. Fuera lo que fuera había que celebrarlo, sigo teniendo buena estrella.
Fas favor. Uma Laurentina Preta geladaaa!
Esa noche tocaba Jam Session, genial, movimiento de músicos por el escenario y música buena, regular y pasable, pero en directo, viva!
Bailé el tiempo que me dejó el cuerpo, ya no estoy para dos noches de bailoteo, y después, me senté en la barra.
Cuando el calor no me dejaba ya disfrutar de la música me fui para fuera, me senté en una mesa, y en poco tiempo estaba manteniendo una conversación con un casi-rasta, que tocaba las congas en un grupillo (como tu Kar) y que trabajaba en la construcción en Sudáfrica. El hombre al principio fue amable y simpático, dentro de lo que el ciego le permitía, porque iba por el aire, charlamos de lo divino y lo humano, de Maputo, de España. Llegó un momento en el que yo estaba roto y el sediento, así que se fue para adentro y yo para el hotel.
Tenia varios planes para el domingo (ai la mente)pero no sé di el picante, el pequeño almuerzo o dentro de este el agua que tenían en el bufet. Algo de todo esto, o la mezcla de todo me rompieron el estómago en cuestión de media hora, así que sube para el cuarto Suso. Y allí ronda de cama para el baño y vuelta otra vez. Me quedé dormido hasta las 13:00. Tenía planeado ir a comer pescado a un pueblo de pescadores que hay enfrente de Maputo, llamado Catembe, para el que hay que coger un ferry, pero ni iba a disfrutar del viaje ni del pescado, así que decidí tomarlo con calma.
Domingo de relax.
Cuando tuve fuerzas cogí una chapa, otra experiencia, con el tipo metiéndose por calles laterales y yo, pero vuelve para la Modlane no? Si. Pero finalmente la chapa me dejó en la 24 de Julio, a tres manzanas de donde el vendedor me dijo que si pasaba, como son.
Me fui a pie hasta el Mundo´s, un restaurante, bar, muy europeo, en el que cocinan de todo y nuy bien, yo tenía una fijación, espaguetiis. Y eso comí, a cada tenedor que entraba en mi boca notaba un poco mejor el estómago y como las fuerzas se iban recuperando, tanto que me emocioné, ya estoy bien!!, cuando acabé me atreví a pedir una tarta de queso y un té de roibos, muy buenos los dos sólo que la tarta no llegaba en buen día.
El ambiente era muy familiar, clase media de Maputo, familias, turistas, los cooperantes Suecos que me crucé en el avión llendo y viniendo a Lichinga!! yo con un libro y una vieja british o Sudafricana con otro, vaya dos.
Me relajé un buen rato leyendo, viendo a la gente pasar y sintiendo una brisa fresca procedente del mar, que no había sentido antes por las calles de esta ciudad. El sitio muy chulo: con una terraza cubierta, como si fuese una casa típica de aquí, pero a lo grande, con techos altos de paja trenzada, todo hecho con muy buen gusto, maderas nobles, las lamparas estaban hechas con miles de palos de madera blanca, como colmillos, colgando de hilos y meciéndose con el viento, un toque muy chik.
Otra terraza al lado, en plan Samil, con sombrillas y pantalla gigante para ver el fútbol, y hacia adentro e mi terraza chick, un montón de mesas corridas y otra terraza, un poco más pequeña, espacios abiertos pero diferenciados, en los que podría haber mucha gente sin sentir agobio.
Luego cogí otra chapa y para el hotel, siguió la tarde de relajación esta vez en la piscina. Por no se qué extraña razón, a no ser que soy un poco membrillo, me dejé el bañador en Lichinga, y de las mil vueltas que di por la ciudad, no se me ocurrió comprar uno hasta ahora mismo al pié de la piscina.
Así que lo único que hoce fue sentarme en una tumbona a la sombra, escuchar como disfrutaban las dos familias que estaban bañándose y echar una merecida siesta, ai que domingo más duro, es que no se pueden hacer planes!!!

A miña primeira Chapa

Sabado, 20 Dezembro
O sábado espertei un tanto zumbado, café nunha panadaria (pastelería, panadería, take away, que soen levar musulmáns con pinta de paquistanís) e fun dar unha volta polo centro.
Cando empezaba a ter fame pasei polo restaurante da radio mozambicana, inda pechado, e decidín ir a tiro fixo, á asociación dos escritores, un sitio agradable cunha terraza chula, e unha carta normaliña (aquí son moi carnívoros). Pedín unha Laurentina Preta, e unha especie de empanadillas de camarón e uns tomates e patacas.
O saír de alí debían ser as 3 e empecei a andar cara onde eu pensaba que estaba o museo da revolución, inda que dubidaba entre dúas rúas paralelas, aniway, se non é unha é a outra, sabía que era o 2002, por aquelo de ser un número capicúa e doado de lembrar.
Cando avanzaba por Eduardo Modlane vin que os números das casas non seguían un orde lóxico, e saltaban de atrás a diante, cando entendín como era que ían, dinme conta que estaba indo na dirección oposta, a calor xa era sufocante, así que estaba nunha sombra cando se achegou unha chapa. O meu impulso foi subir e de camiño preguntarlle o rapaz que cobraba se pasaba polo museo da revoluçao, craso error, os das chapas sempre te van dicir que si a todo para que te subas.
Así que empecei a quedarme cos números da avenida. Esta chapa era como unha especie de bus escolar dos Estados Unidos de América, coa porta a esquerda, en branco e oxido, completamente estartalado e con mil botes e vibracións.
O condutor ía picado con outra chapa por chegar antes as paradas, así que saía a todo correr, as veces case nin daba tempo a xente a subir, nunha ocasión pechoulle a porta a un paisano na cara, co conseguinte mosqueo deste. Logo puña a chapa a todo o que daba, que inda que non era moito, co ruído do motor impresionaba.
Eu veña a ver números pasar a todo trapo, no mil novecentos e pico decidín pórme en pé, porque aquí os números cambian as veces de dous en dous as veces de douscentos ou trescentos en trescentos. Baixei máis ou menos ben, aínda impactado polo prezo da chapa, 5 Meticais, que ven sendo nada (último cambio 1€=34Mt), e eu andando ou collendo taxis de 100 e 150 Mt mínimo.
Por certo o museo da revoluçao non era nesa rúa era na paralela, e estaba pechado (abandonado) por obras, en fin, todo sexa por descubrir as chapas, que viva as chapas!!!
El sábado me desperté un poco zumbado, café en una panadaria (pastelería, panadería, take away que suelen regentar musulmanes conpinta de paquistaníes) y fui a dar una vuelta por el centro.
Cuando empezaba a tener hambre pasé por el restaurante de la radio mozambicana, que aun estaba cerrado, y decidí ir a tiro fijo, a la asociación de los escritores, un sitio agradable con terraza chula, y una carta normalita (aquí son muy carnivoros). Pedí una Laurentina Preta, y una especie de empanadillas de camarón y nons tomates y patatas.
Al salir de allí debían ser las 3 y empecé a andar hacia donde yo pensaba que estaba el museo de la revolución. Aunque dudaba entre dos calles paralelas, aniway, si no es una es la otra, sabía que era el nº 2002, por aquello de ser un número capicúa y fácil de recordar.
Cuando avanzaba por Eduardo Modlane vi que los números de las casas no seguían un orden lógico, y saltaban de atrás a delante, cuando entendí como era que iban, me di cuenta que estaba llendo en la dirección opuesta , el calor ya era sofocante, así que estaba en una sombra cuando se acercó una chapa. Mi impulso fue subir y de camino preguntarle al chico cobrador si pasaba por el museo da revoluçao, craso error, los de las chapas siempre te van a decir que si a todo para que te subas.
Así que empecé a quedarme con los números de la avenida. Esta chapa era como una especie de bus escolar de los Estados Unidos de América, con la puerta a la izquierda, en blanco y oxido, completamente estartalado y con mil botes y vibraciones.
El conductor iba picado con otra chapa por llegar antes a las paradas, así que salía a todo correr, a veces casi sin dar tiempo a que la gente subiera, en una ocasión le cerró la puerta a un paisano en la cara, con el consiguiente cabreo de este. Luego ponía la chapa a todo lo que daba, que aunque no era mucho, con el ruido del motor impresionaba.
Yo venga a ver números pasar a todo trapo, en el mil novecientos y pico decidí ponerme de pié, porque aquí los números cambian a veces de dos en dos y otras veces de doscientos o trescientos en trecientos. Me bajé más o menos bien, aun impactado por el precio de la chapa,5 Meticales, que viene siendo nada (último cambio 1€=34Mt), y yo andando o cogiendo taxis de 100 o 150 Mt mínimo.
Por cierto el museo de la revoluçao, no era en esa calle sino en la paralela, y estaba cerrado (abandonado) por obras, en fin, todo sea por descubrir las chapas, que viva las chapas!!!

2º Finde en Maputo

Tras unha semana de traballo, calor, moitas sudadas e interneee de balde no hotel (ai como o boto en falla) xa era fin de semana en Maputo. O Venres, tras unha merecida sesta, xa que o xoves quedamos uns cantos españois e xa se sabe, ata as 23:30 non nos recollimos, e aínda que pareza cedo aquí é moi tarde. Pola tarde adiqueime a dar un paseiño pola cidade. Encántame ver a cantidade de xente que ven e vai, esta cidade está en constante crecemento, a xente movese, busca a vida aquí e alá, sen parar. A zona “BAIXA” despois do meu hotel é onde está o mercado central, co que imaxina a cantidade de postos, mulleres na rúa vendendo legumes, froitas, peines, pilas e de todo, un sen fin de “chapas” que son unha furgoneta estartalada que é como o autobus de ahí, só que os horarios dependen de como de chea estea a chapa (Si, tes razón Di, tamén se pode chamar machimbombo, pero gardo esta expresión para os de gran percorrido).
Moito tráfico, moito berrar de xentes, rir, ollar en fin, moita vida.
Parei no café “Continental”, non só porque o recomendase a guía, se non porque dende a súa terraza domínanse dúas arterias da “Baixa”, este barrio de Maputo no que xa me movo con certa soltura, cheo de casas coloniais a medio derruir, señoronas antigas ás que lles fai falla un lifting para recuperar o seu esplendor doutrora, algún que outro edificio novo, que non encaixa, a estación do trens, xardíns, bares, e por estar cerca do porto, por suposto clubes, de oscuras portas, neons e chamativos nomes.
O café, de maquina e rico rico, como non sei como pedir un cortado sempre lles digo o mesmo: “Un café de maquina, pero con moi pouca leite”. A súa resposta sempre é a mesma (en todos os sitios onde pedín isto), sacarme un café só e unha xarriña con leite quente, e que o branco este raro faga o que queira!, parécenme moi prácticos, e sempre me sorprenden co tema do cortado.
Cando xa volteei a coller folgos, seguín a miña ronda.
Pola noite era “ A NOITE CRARA” no centro cultural Franco-Mozambicano, unha especie de noite en branco con actividades culturais. Así que tras picar algo tirei para alá a ver como estaba o ambiente. Aquelo estaba cheo de europeios, a maioría franceses, autóctonos, novos, vellos en fin moita xente con gañas de pasalo ben. O primeiro concerto foi dun home que facía unha mistura de rock , soul con música africana e de cantautor, ben, podíase escoitar, só que podía deixar cantar máis as rapazas dos coros que tiñan unhas supervoces e non as aproveitaban nadiña. Nese momento eu estaba sosiño (só) pero sendo como son, pronto estaba de pé no pasillo seguindo coa cadeira aqueles ritmos.
Tras un rato fora do pabillón dos concertos, tentanto conseguir unha cervexa, topeime a unha francesa que coñecera o fin de semana anterior na festa na estación de trens. Preguntoume se ía para dentro e contesteille que si, sentamos, jo, pero eu pronto estaba de pé a danzar cunha música demasiado movida para ficar sentado. Ela só facía criticar o paisano, como se fora algo persoal, pois non sei a min gustame.
Cando rematou saimos a respirar un pouco de noite fresca e topamos a Patri, e un grupo de amigos.
Mirei o reloxo e eran as 24:45, tiña unha promesa que cumprir, o brindis con Maider a 1:00, entón comezou un episodio subrealista que define a este país. Achegueime ó mini bar, tendo en conta que naquela festa xuntáronse unhas 200 ou 300 persoas, pois como era o momento entre concerto aquelo estaba a ferver, busquei un sitio detrás de alguén que parecía que ía rematar pronto, si,si...
aquelo era unha feira, todo o mundo berráballe os camareiros, dúas rapazas moi novas, un home sen dotes de mando e un mozo moi apoucado para este evento.
“Rapaz, ponme tres 2M” “Chico, el cambio” “ E o hielo?” e o rapaz cada vez máis aturulladiño.
Chegou un momento que a impaciencia e loucura dos clientes pegóuselle a rapaza da caixa, que só se preocupaba de pechar e abrir a caixa coas chaves unha e outra vez, e esta empezoulle a berrar o rapaz imberbe, e cerveja e “Maluco (tonto ou loco) que fas!”.Escoitei que non había cambio, e só servían se tiñas os cartos xustos para pagar, ou te daban un papel cun número, que igual valía ou non na seguinte.
Así que revolvín no meu peto e tirei un billete para unha ceveja preta. O meu compañeiro de barra, cunhas ratas ben lindas, ría para min mentres lle metía presión o camareiro, berrándolle, extendéndolle a man con billetes, e dicíndolle “ron cola, wisky cola, gin tonic e dúas 2M, teño os cartos xusto aquí, maluco... non queres negocio”. Non quedaba xeo (que eu non quería por iso dos bichitos do grifo) nin vasos. O rastas desesperábase, xiraba cara min e me comentaba a xogada, chamando maluco o mozo con moita sorna, todo cun sorriso e dicindo que estaba a durmir e que non quería negicio. “Vasos de vidro, agora está a lavar os de plástico!!
A caixeira ía e viña pola barra coas chaves na man, o home entraba e saía na cociña, o rapaz, facía contas en papel que eu e o rastas faciamos mentalmente nun tris, e como servía as copas, iso era o mellor, collía un vaso de chupito con asa e botaba o alcohol elixido, preguntaba se o querías duplo (que sería outro chupito) e logo o refresco, pero a seguinte copa, do que fose ía co mesmo vaso de chupito sen lavar nin nada, ole con saborcete!!!
Cando conseguín a miña Laurentina Preta, din un chupo de satisfacción, brindando coa Maider mentalmente (nin quixen ver o reloxo) e funme para dentro tras despedirme do rastas.
O seguinte concerto do que debín escoitar canción e media era rastilla, reague, ben chulo. Botei o xusto para precisar aire, e rematou.
Saímos fora, onde había outro escenario e un Dj que se marcou uns temas de rastas africanos moi bos, así que danzamos. Eu adiqueime a ir recoñecendo caras do anterior finde, xa que estaban moitos por alí.
O trato nunha capital coma esta a alguén como min que está de paso, vai dende a indiferencia, ( e non dirixirme a palabra o máis mínimo) ou como facía un español cada vez que me ollaba, preguntar: “pero tú no te habías ido, cuando te vas?” e non interesarse por nada máis da túa existencia, a xente que mantén as formas e ten unha conversa das que eu chamo de transición, agradable e superficial, e tamén claro xente que fala contigo abertos a coñecer e comentar, sen que o feito de que vaias a saír da cidade en breves lles coarte para nada. Eu entendo todas as posturas, e só me adico a vivir, e o que se queira subir, será benvido.
Pronto comezou un concerto de rock-rap, que me pareceu malísimo, así que decidín aventurarme a pedir outra ceveja para min e a francesa, que dicía: “onde están os cabaleiros” minutos despois de declararse feminista.
A opción foi ir a unha minibarra que había fora, na que só tiñan birra e refrescos, así que foi un pouco máis rápido, tamén porque cambio era xusto.
Seguinte concerto, e eu seguía a danzar.
Os últimos, unha pena non lembrar o nome, inda que mo repetiron varias veces, era un grupo moi coñecido aquí, que facían música case tradicional, tocada cunha especie de xilófonos de madeira, percusións, baixo e voces. Ademais disto tres bailaríns e unha bailarina, que ían saíndo e turnándose non escenario.
O ritmo era moi pegadizo, imposible de non moverse, e polo menos eu, incapaz de facer o que facían os de arriba, boísimos.
A xente foise caendo, Patri e dous colegas ían a casa a darse unha ducha e pillar un machimbombo para o norte, unha viaxe cara Malawi, na que igual encaixan parar en Lichinga. Eu fiquei con Priscila, a compañeira de piso de Patri da illa Reunión, cando rematou o concerto o Dj comezou a poñer música africana misturada con dance, moi bailable, así que a gastar pista.
Cando me din conta estaba só, pero deume igual, o momento alxido foi unha mistura dun tema moi coñecido de yousou n´dour que gocei moito, logo tocou o momento dun soul moi bailable, imposible marchar aí.
Empezaba a clarexar(4:30), quedabamos os resitentes, curtidos en moitas noites.
Cando o tipo empezou a pinchar música de baile europea decidín que era boa hora para retirarse.
ESTA TRADUCCIÓN MA DEDICO A MIN MESMO, PORQUE A CURREI NA CASIÑA, PALABRA POR PALABRA, DESFRUTADE:
Tras una semana de trabajo, calor, muchas sudadas e interneee gratis en el hotel (ai cuanto lo ehco de menos) ya era fin de semana en Maputo. El Viernes, tras una merecida siesta,ya que el jueves quedamos unos cuantos españoles y ya se sabe, hasta las 23:30, no nos recogimos, y aunque parezca pronto aquí es muy tarde. Por la tarde me dediqué a dar un paseito por la ciudad. Me encanta ver la cantidad de gente que viene y va , esta ciudad está en constante crecimiento, la gente se mueve, se busca la vida aquí y allá, sin parar. La zona “BAIXA” despues de mi hotel es donde etá el mercado central, con lo que te puedes imaginar la cantidad de puestos, mujeres en la calle vendiendo legumbres, frutas, peines, pilas e de todo, un sin fin de “chapas” que son una furgoneta estartalada que es como el bus de ahí, solo que los horarios dependen de cuando esté llena la chapa (Si, tienes razón Di, también se puede llamar machimbombo, pero me guardo esta expresión para los de grandes recorridos).
Mucho tráfico, mucho gritar de gentes, reír, mirar, en fin, mucha vida.
Me paré en el café “Centinental”, no sólo porque lo recomendase mi guía, si no porque desde su terraza se dominan dos arterias de la “BAIXA”, este barrio de Maputo en el que ya me muevo con cierta soltura, lleno de casas colonialesa medio derruir, señoronas antiguas a las que les hace falta un lifting para recuperar su esplendor de antaño; algún que otro edificio nuevo, metido con calzador, la estación de trenes, jardines, bares, y por estar cerca del puerto, por supuesto, clubs, de oscuras puertas, neones y llamativos nombres.
El café, de máquina y rico rico, como no sé como pedir un cortado siempre les digo lo mismo: “Un café de máquina, pero con moi pouca leite”. Su respuesta siempre es la misma (en todos los sitios donde pedí esto), sacarme un café solo y una jarrita con leche caliente, y que el blanquito este raro haga lo que quiera!, me parece muy práctico, y siempre me sorprenden con el tema del cortado.
Cuando volví a recargar fuerzas, prseguí mi ronda.
Esta noche es “A NOITE CRARA” en el centro cultural Franco-Mozambicano, una especie de noche en blanco con actividades culturales. Así que tras picar algo me fui para allá a ver como estab el ambiente. Aquello estaba lleno de europeillos, la mayoría franceses, autóctonos, jóvenes, viejos, en fin mucha gente con ganas de pasarlo bien. El primer concierto fue de un hombre que hacía una mezcla de rock, soul con música africana y de cantautor, ben, se podía escuchar, sólo que podía dejar cantar más a las mujeres de los coros que tenían unas supervoces y no se les sacaba provecho. En ese momento eu estaba sosiño (solo) pero siendo como soy, pronto estaba de pié en el pasillo, cadereando aquellos ritmos.
Tras un rato fuera del pabellón de los conciertos, intentando conseguir una cerveza, me encontré con una francesa que conocí el finde pasado en la fiesta de la estación de trenes. Me preguntó si iba para dentro, claro. Sentamos,jooo, pero yo pronto estaba de pié danzando con un música demasiado marchosa para quedar sentado. Ella sólo hacía criticar al paisano, como si fuera algo personal, pues a mi me gusta.
Cuando acabó salimos a respirar un poco de noche fresca, y nos encontramos a Patri y un grupo de amigos.
Mire el reloj y eran las 00:45, tenía una promesa que cumplir, el brindis con Maider a la 1:00, entonces comenzó un episodio subrealista que define a este país. Me acerque al mini bar, teniendo en cuenta que en aquella fiesta se juntaron unas 200 o 300 personas, y como era el momento entre conciertos aquello era un hervidero, busque un sitio detrás de alguien que parecía que iba acaar pronto, si, si...
aquello era una feria todo el mundo gritaba a los camareros, dos chicas muy jovenes, un hombre sin dotes de mando y un chico demasiado parado para este evento.
“Chico, ponme tres 2M” “Chico, el cambio” “Y el hielo?” y el chico cada vez más aturullado.
Llegó un momento en que l impaciencia y locura de los clientes se le contagió a la chica de la caja, que sólo se preocupaba de cerrar y abrir la caja con las llaves una y otra vez, y esta le empezó a gritar al chaval imberbe, y cerveza, y “Maluco”(tonto loco) que haces!”. Escuché que no había cambio, y que solo te servían si tenías el dinero justo para pagar, o te daban un papel con un número, que igual valía o no en la siguiente.
Así que revolví en el bolsillo y saqué un billete para una ceveja preta. Mi compi de barra, con unas rastas bien lindas, reía para mi mientras le metía presión al camareta, gritándole, extendiéndole la mano con billetas, y diciendo: “ron cola, wisky cola, gin tonic y dos 2M, tengo el dinero justo aquí, maluco,....no quieres negocio”. No quedaba hielo ( que eu non quería por eso de los bichitos del grifo) ni vasos. El rastas se desesperaba, girándose hacia mi y me comentaba la jugada, llamando maluco al chaval con mucha sorna, todo con una sonrisa y diciendo que estaba dormido y que no quería negocio. “Vasos de vidrio, ahora está lavando los de plástico!!!”
La cajera iba y vení por la barra con las llaves en la mano, el hombre entraba y salía en la cocina, el chaval, hacía cuentas en un papel que yo y el rastas hacíamos mentalmente en un tris, y como servia las copas, eso era lo mejor, cogía un vaso de chupito con asa y echaba el alcohol elegido, preguntaba se o querías duplo (otro chupito) y luego el refresco, pero la siguiente copa, de loo que fuese iba con el mismo vaso de chupito sin lavar ni nada, ole con saborcete!!!
Cuando conseguí mi Laurentina Preta, di un chupo de satisfacción, brindando con la Maider mentalmente(ni quise ver el reloj) y me fuy para dentro tras despedirme el rastas.
El siguiente concierto, del que debí escuchar canción y media era rasta, reague, bien chulo. Bote lo justopara necesitar aire, y acabó.
Salimos fuera, donde había otro escenario y un Dj que se marcó unos temas de rastas africanos muy buenos, así que danzamos. Yo me dediqué a ir reconociendo caras del anterior fin de semana, ya que estaban muchas por allí.
El trato en una capital como esta a alguien como yo que está de paso, va desde la indiferencia, (y no dirigirme la palabra lo más mínimo) o como hacía un español cada vez que me veía, preguntar:” pero tú no te habías ido, cuando te vas?” y no interesarse por nada más de tu existnci, a gente que mantiene las formas y tiene una conversación de las que yo llamo de transición, agradable y superficial, y también, claro, gente que habla contigo abiertos a conocer y comentar, sin que el hecho de que vayas a salir de la ciudad en breves le coarte para nada. Yo entiendo todas las posturas, y sólo trato de vivir, y el que se quiera subir, será bienvenido.
Pronto comenzó otro concierto de rock-rap, que me pareció malísimo, así que decidí aventurarme a pedir otra cerveja para mi y la francesa, que decía:”donde estan los caballeros” minutos despues de declararse feminista.
La opción fue ir a otra minibarra que había fuera, en la que sólo tenían birra e refrescos, así que fue un poco más rápido, también porque el cambio era justo.
Siguiente concierto, y yo seguía danzando.
Los últimos, una pena no recordar el nombre, aunque me lo repitieron varias veces, era un grupo muy conocido aquí, que hacían música casi tradicional, tocada con una especie de xilófono e madera, percusiones varias, bajo y voces. Además de esto tres bailarines y una bailarina, que se iban turnando en el escenario.
El ritmo era muy pegadizo, imposible de no moverse, y por lo menos yo, incapaz de hacer lo que hacían los del arriba, buenísimos.
La gente se fue marchando, Patri y dos colegas iban casa a ducharse y coger un machimbombo para el norte, un viaje hacia Malawi, en la que igual les cuadra parar en Lichinga. Me quedé con Priscila, la compañera de piso de Patri de la isla Reunión, cuando acbó el concierto el Dj comenzó a poner música africana mezclada con dance, muy bailable, así que a gastar pista.
Cuando me di cuenta estaba solo, pero me dio igual, el momento álgido fue una mezcla de un tema muy conocido de yousou n´dour que gocé mucho, luego tocó un momento de Soul muy bailable, imposible marcharse ahí.
Empezaba la claridad (4:30), quedábamos los resistentes, curtidos en muchas noches.
Cuando el tipo empezó a pinchar música de baile europea decidí que era buena hora para la retirada.

lunes, 22 de diciembre de 2008

traballiños da Vida


WORKSHOP E SEMANIÑA DE CURRE:
(15-19 de Dec)
O luns era o día, o motivo polo que vin a Maputo, o evento, o gran workshop da acuicultura Moçambicana. O primeiro, con representación de todas as provincias, e pola de Niassa, eu coma invitado.
Así que espertei ansioso polo evento, iban a asistir un montón de personalidades, incluido eu. Ducha e pequeno almorzo no hotel e logo subir a poñerme todo o guapo que me deixaban as circunstancias. Un pantalón limpo, un pouco enrugado pola mochila, e a camisa que tantos quebradeiros de cabeza deume onte conseguir. Aparencia aceptabel, non todos os días un coñece a un ministro, aínda que sexa de lonxe.
Xa abaixo no hall veña a esperar, e a esperar, jolín a puntualidade non é un forte neste país. E cando xa eran como as 8:45 chamei a Dra Helena, unha das organizadoras:
-Bom día Dra Helena.
-Bom día como é que descansou?(todos os días me preguntan o mesmo)
-Bem, Bem...mais estou a esperar no hall do hotel, vou para ai andando ou ven alguen.
-Non non,fique ahi, xa alguen vai a buscalo.
Outros 20 min, o peor de todo e que descubrín a tarde que o hotel Rubuma, que está aladiño do concello, tardase como 5 min dende o meu hotel, pero a ignorancia é o que ten.
Cheguei o salón de actos e inda non comezara nada,entón vin o Sr Pihale algo axitado e nervoso.
Bom día Sr Pihale.
-Bom día, bom día.
Algo non me encaixaba. Descubrín que por alí non estaba o meu carteliño co nome, así que eu debía ser dos “invitados” que sentaban no medio a esquerda do pasillo, xunto as embaixadas, FAO, Banco Mundial etc...pero eu preferín ficar alí, cos de Niassa.
O rato achegouse a Dra P R, e tamén sentou con nós.
Nesas eu xa descubrira o que pasaba, que era o que non encaixaba? A actitude do Sr Pi era moi distante para o que soe ser el, entón viume un tufillo coñecido, a longas noites de insomnio, sudoración etílica, corpo destrozado pola festa sen control, a día de reenganche coa boca seca e os ollos vermellos.
O meu amigo correuse unha juerga flamenca Maputo adiante,jodo.
Eu estaba superando o shock inicial de que este home estivera nestas condicións diante do ministro, viceministro, xefes e demais personalidades, cando comezou o evento.
Chegou o Ministro das pescas e todos en pé (lin no libro das bicis que é un dos seis ministros que participou na guerra da independencia coa FRELIMO)
Presentación do evento por parte de súa excelencia, que pronto debeu cansar ou a axenda era moi apertada, non sei, o caso e que o rato de empezar o tipo levntouse, moi digno el, e pirou. Volvendo so un rato antes do almorzo.
Comezou a charla, dúas presentacións de consultores independentes, afincados en Namibia.
A presentación, feita en Inglés, non tivo desperdicio, todas as condicións son idóneas para a piscicultura (INCLUSO A POLITICA!!!!), e nos inconvintes os de sempre, falla de centro/os de reproducción, falla de piensos específicos, falla de coñecemento por parte dos extensionistas e acuicultores, en fin.

Vaia que os tipos fixeron un bo diagnóstico, dando a importancia que ten a creación do INAQUA (Instituto Nacional de Desenvolvemento da Acuicultura , si sei que se comeron a D pero soaralles mellor así) este vai dirixir e coordinar as políticas no eido da acuicultura, tanto a pequena escala, como comercial.
Os tradutores eran pésimos e vendo que tampouco había para todos deixeille o meu a alguén, total os power point eran en inglés e o tipo falaba lento e claro.
O Sr Pi estaba intranquilo, movíase, facía respiración profundas (algunha impactoume de cheo), bebía auga, tomaba notas e preguntábame cousas a berros sen quitar o tradutor dos oídos, vaia fera.
Un litro de auga despois o Sr Pi , cos seus auriculares a saco, e sen nengún tipo de pudor, estaba placidamente durmindo, aí estas ti!!!
Eu, a minha camisa, e o Sr Pihale nos brazos de Morfeo
No cafecito arranqueime a botar un café, porque todo o mundo estaba a falar e ninguén se achegaba a mesa. Cando me din conta estaba apoiado nunha balconada observando a cidade, e o ollar a un lado, descubrín a un tipo con aparencia de inglés, que me sorría e ollaba con mirada de neno pequeno e traste.
Comezamos a falar, que si ti de quen ves sendo? Que bonito é este pais!, que se como te vai entón.
Era un dos que fixeron a avaliación, e gustei de falar con el. Cando a conversa non daba máis fun directo a por un piscicultor profesional, xa que me interesaba saber como e que estaba a facer. O Sr, un tipo maior, de pelo blanco, pitillo na boca e mirada inqueda, lembrábame moito a un comprador de marisco de Cangas. Comentoume o que producían e que querían conseguir reprodutores de Tilapia Nilótica puros, para facer unha línea de reprodutores potentes. Dándolle unha hormona as larvas para conseguir a reversión sexual, e dicir que as larvas femias se diferencien cando crecen en machos, isto faise por varios motivos, os machos crecen máis e máis rápido, evitando a perda de masa por gasto na reprodución e que se de reproducción incontrolada nos tanques, que poden levar a dexeneración xenética. Este método xa se practica en Sudamérica.
Volvimos entrar, e ante a miña sorpresa o paisano inglés co que estivera a falar era o que facía a presentación dos resultados. Estaba eu concentrado na presentación cando lle escoito dicir, “como estiven antes a falar cun técnico español, e dixome que o importante....”e ante o rebó e emoción, codazos incluidos, do Sr Pihale non conseguín saber que cousa interesante lle dixen aquel homiño sorrinte e superguiri.

A comida foi boa un bufet completo, e conversas co equipo do INAQUA.
Pola tarde unha exposición dun do equipo do INAQUA, un mapeo con SIX (Sistema de Información Xeográfica) de todas as zonas nas que se fai cultivos ou con posibilidades de facelos. Pareceume moi interesante, o principio, porque a presentación consistiu en media hora ou máis de pasar mapa por mapa por todas as zonas do país, sen aportar máis que , Na provincia de Gaza, a Zona de Xai-Xai, zonas idoneas para gaiolas, zonas idoneas para o cultivo de algas..... e asi todo o pais, sen aportar máis nada de información.
Poster de Niassa, a minha provincia.

Cheguei o hotel feito polvo, só din para conectarme un ratiño a internee e caer na cama.
O día seguinte acordei temprano, ben se temos en conta que empeza a haber claridade ás 4:30 da maña pois ás 7:30 non é moi temprano, claro.
Pequeno almorzo e sair a rúa, debían ser as 8:30 ou así e o calor xa era importante. Aínda sigo andando rápido como na casa, e claro aqui non se pode. E mellor ir despaciño e buscando a sombra das arbores que hai en case todas as rúas, agora entendo o das arbores.
O chegar o INAQUA, un escritorio(oficina) en transición, con mesas por todas partes, cables de conexións e teléfono, pastas (carpetas) con miles de enquisas, informes e demais, sentei un rato a recuperar folgos, ata sentín frío co aire acondicionado. As conversas eran nun ton que ía entre o dramatismo radicalmente esaxerado por non topar unha “pasta”, á hilaridade máxima por cuestións que eu veía normaliñas. Esta xente é así, e como algo lles faga gracia o repiten unha e outra vez, esmendrellándose cada vez como a primeira, home eu tres ou catro lle rio pero logo..., que capacidade de vivir na levedade.
Ou falando de seguido das facturas, dos cartos que gastan nisto ou naquilo, porque aquí o mesmo equipo leva todo, finanzas, contabilidade, xestión, formación, en fin ata levan o coche de aca para alá.
Cando a xefa rematou unha reunión subín a mostrarlle o meu traballo a ela e o Dr Edson, que presentara o tema dos mapas o día anterior. O dito choio, que levaba dous días dándome que facer, entre risiñas cómplices, olladas curiosas e mo bo roio, consistía nunha táboa de excell que resumía e modelaba as enquisas feitas no 2007 polos (lo) extensionistas de acuicultura en todas as provincias, porque aínda que a idea que eu traía a este país era que o tema non estaba organizado, topei, o ler o primeiro relatorio (informe) do INAQUA, en que si o esta, só que precisa máis coñecementos técnicos e de formas de traballar e máis fondos (por iso viu o Suso).
Cando vin os ollos dos dous que me estaban a escoitar as explicacións da táboa, dinme conta de que era unha ferramenta que non tiñan usado moito, e iso que estamos na capital e onde se dirixe o cotarro.
A xente aquí é moi orgullosa, case esaxerado, e gustanlle moito as formas, así que eu tratei de ser cauteloso e expoñer todo como se foran ocorrencias miñas que podían ser modificadas. Eles aportaron cambios as táboas e eu fíxenos agradecéndolles que me abrisen os ollos.
Cando rematei e pensaba que fixera un bo traballo, vai a xefa, os xefes por iso son xefes, e me di, maña vas a traballar co Dr Isaac, para traballor cos datos das enquisas. Iupi!
Antes de darme conta estaba a meter datiños nunha táboa de excell (isto sóame dalgo), ben os datos os metía o Isaac eu dictaba.
Bueno o mércores metinlle un pouco de presión porque non pode ser que un traballo así leve unha vida, e o pobre home se extresou, porque tiña que atenderme a min e dous ou tres compañeiros que lle facían coñas, lle pedían o ordenador para imprimir algo, lle solicitaban axuda para enchufar un cable, en fin o traballo tipico de oficina (en Mozambique). Cando deron as 12:30 e o tipo viu que eu ía a saco, dixome que el precisaba un descanso para comer, claro claro, eu cun café me chega. Pobre home, cando voltou e me veu no ordenador, eléctrico de cafeina, e ollando para el cunha cara de “ponte agora mesmo a currar, carallo” se lle debeu cortar a dixestión.
Unha vez metidas todos os datos do ano 2007 había que sacarlle o jugo, eu veía posibilidades, pero serviría de algo se el non o sabía facer e sobre todo se non lle interesaba, así que fixemos unhas táboas parciais cos datos resume, medias, sumas etc, e algunha gráfica a partir destes. Finalmente pedinlle que fose vendo as táboas e decidindo que lle parecía un dato importante. El agradeceu o posto a fronte e púxose mans a obra.
Logo no cuarto dábame esa risilla parva que non se sabe moi ben se é de tolo ou de iluminado, quizais sexa o mesmo, cando pensaba nos datos e que precisamente ese traballo era o que fixera na Confraría case que o último ano, pero bueno. Agora estaba metendo datos en excell, si, pero en África!

Para Sachito e David, graciñas polo apoio e polas dubidas,excell por sempre!:


WORKSHOP Y SEMANIÑA DE CURRE: (15-19 de Dec) El lunes era el día, el motivo por lo que vine a Maputo, el evento, el gran workshop de la acuicultura Moçambicana. El primero, con representación de todas las provincias, y por la de Niassa, yo como invitado.
Así que me desperté ansioso por el evento, iban a asistir un montón de personalidades, incluido yo, claro..
Ducha y “pequeno almorzo” en el hotel y luego subir a ponerme todo lo guapo que me dejaban las circunstancias. Un pantalón limpio, un poco arrugado por la mochila, y la camisa que tantos quebraderos de cabeza me dió ayer conseguir. Apariencia aceptable, no todos los días uno conoce a un ministro, aunque sea de lejos. Ya abajo en el hall venga a esperar, y a esperar, jolín la puntualidad no es un fuerte en este país.
Y cuando ya eran como las 8:45 llamé la Dra. Helena, una de las organizadoras:
-Bom día Dra Helena.
-Bom día como é que descansou?(todos los días me preguntan lo mismo)
-Bem, Bem...mais estou esperando no hall do hotel, vou para ai andando ou ven alguen.
-Nom nom, fique ahi, xa alguen va a buscarlo.

Otros 20 minutos, lo peor de todo es que descubrí a la tarde que el hotel Rubuma, que está aladito del ayuntamiento, tardara cómo 5 mín. desde mi hotel, pero la ignorancia es lo que tiene. Llegué el salón de actos y aun no había comenzado nada,entonces vi el Sr Pihale algo agitado y nervoso.
Bom día Sr Pihale.
-Bom día, bom día.
Algo no me encajaba. Descubrí que por allí no estaba mi cartelito con el nombre, así que yo debía ser de los “invitados” que se sentaban en medio la izquierda del pasillo, junto a las embajadas, FAO, Banco Mundial etc...pero yo preferí quedar allí, con los de Niassa. Al rato se acercó la Dra P R, y también sentó con nosotros.
En esas yo ya había descubierto lo que pasaba, que era lo que no encajaba? La actitud del Sr Pi era muy distante para lo que suele ser él, entonces me vino un tufillo conocido, a largas noches de insomnio, sudoración etílica, cuerpo destrozado por la fiesta sin control, a día de reenganche con la boca seca y los ojos rojos.
Mi amigo se corrió una juerga flamenca Maputo adelante,jodo.
Yo estaba superando el shock inicial de que este hombre estuviera en estas condiciones delante del ministro, viceministro, jefes y demás personalidades, cuando comenzó el evento.
Llegó el Ministro de las pescas y todos en pie (leí en el libro de las bicis que es uno de los seis ministros que participó en la guerra de la independencia con la FRELIMO)
Presentación del evento por parte de su excelencia, que pronto se debió cansar o la agenda era muy apretada, no sé, el caso es que al rato de empezar el tipose levantó, muy digno él, y marchó. Volviendo sólo un ratón antes de la comida. Comenzó la charla, dos presentaciones de consultores independientes, afincados en Namibia.
La presentación, hecha en Inglés, no tuvo desperdicio, todas las condiciones son idóneas para la piscicultura (INCLUSO La POLITICA!!!!), y en los inconvenientes los de siempre, falta de centro/os de reproducción, falta de piensos específicos, falta de conocimiento por parte de los extensionistas y acuicultores, en fin. Vaya que los tipos hicieron un buen diagnóstico, dando la importancia que tiene a la creación del INAQUA (Instituto Nacional de Desarrollo de la Acuicultura , sí sé que se comieron la D pero les sonará mejor así) te eres va a dirigir y coordinar las políticas en el campo de la acuicultura, tanto la pequeña escala, como comercial.
Los traductores eran pésimos y viendo que tampoco había para todos le dejé el mío a alguien, total los power point eran en inglés y el tipo hablaba lento y claro. El Sr Pi estaba intranquilo, se movía, suspiraba profundamente (alguna me impactó de lleno), bebía agua, tomaba notas y me preguntaba cosas a grito pelado sin quitar el traductor de los oídos, vaya fiera. Un litro de agua después el Sr Pi , con sus auriculares a saco, y sin ningún tipo de pudor, estaba placidamente dormido, ahí estas tú!!!
En el cafecito me arranqué a echar un café, porque todo el mundo estaba hablando y nadie se acercaba a la mesa. Cuando me di cuenta estaba apoyado en una balconada observando la ciudad, y el ollar a un lado, descubrí a un tipo con apariencia de inglés, que me sonría y me observaba con mirada de niño pequeño y traste. Comenzamos a hablar, que si tú de quien vienes siendo? Que bonito es este país!, que se cómo te va entonces. Era uno de los que hicieron la evaluación, y megustó hablar con él.
Cuando la conversación no daba más fui directo a por un piscicultor profesional, ya que me interesaba saber cómo y que estaba haciendo. El Señor, un tipo mayor, de pelo blanco, pitillo en la boca y mirada inquieta, me recordaba mucho a un comprador de marisco de Cangas. Me comentó lo que producían y que querían conseguir reproductores de Tilapia Nilótica puros, para hacer una línea de reproductores potentes. Dándole una hormona a las larvas para conseguir la reversión sexual, es decir que las larvas hembras se diferencien cuando crecen en machos, esto se hace por varios motivos, los machos crecen más y más rápido, evitando la pérdida de masa por gasto para la reproducción y que si se da reproducción incontrolada en los tanques, esto puede llevar la degeneración genética. Este método ya se practica en Sudamérica.

Volvimos entrar, y ante mi sorpresa el paisano inglés con el que había hablando era el que hacía la “presentación de los resultados". Estaba yo concentrado en la presentación cuando le escucho decir, como estuve antes a hablar con un técnico español, y me dijo que lo importante....”y ante el revuelo y emoción, codazos incluidos, del Sr Pihale no conseguí saber que cosa interesante le dije aquel hombrecillo tan sonriente y superguiri. La comida fue buena un bufet completo, y conversas con el equipo del INAQUA. Por la tarde una exposición de uno del equipo del INAQUA, un mapeo con SIG (Sistema de Información Geográfica) de todas las zonas en las que se hace cultivos o con posibilidades de hacerlos. Me pareció muy interesante, al principio, porque la presentación consistió en media hora o más de pasar mapa por mapa por todas las zonas del país, sin aportar más que , “En la provincia de Gaza, la Zona de Xai-Xai, zonas idóneas para jaulas, zonas idóneas para el cultivo de algas.....” y así todo el país, sin aportar más información.
Llegué al hotel hecho polvo, sólo di para conectarme un ratito a internee y caer en la cama. Al día siguiente desperté temprano, bien si tenemos en cuenta que empieza a haber claridad a las 4:30 de la maña pues las 7:30 no es muy temprano, claro.
“Pequeno almorzo” y salir a la calle, debían ser las 8:30 o así y el calor ya era importante. Aún sigo andando rápido cómo en la casa, y claro aquí no se puede. Y mejor ir despaciño y buscando la sombra de los arboles que hay en casi todas las calles, ahora entiendo lo de las arboles.
Al llegar al INAQUA, un escritorio(oficina) en transición, con mesas por todas partes, cables de conexiones y teléfono, pastas (carpetas) con miles de encuestas, informes y demás, senté un rato a recuperar aliento, hasta sentí frío con el aire acondicionado. Las conversaciones eran en un tono que iba entre el dramatismo radicalmente exagerado por no encontrar una “pasta”, a la hilaridad máxima por cuestiones que yo veía normalitas. Esta gente es así, y como algo les haga gracia lo repiten una y otra vez, descojonándose cada vez como la primera, hombre yo tres o cuatro le río pero luego..., que capacidad de vivir en la levedad. O hablando seguido de las facturas, del dinero que gastan en esto o en aquello, porque aquí el mismo equipo lleva todo, finanzas, contabilidad, gestión, formación, en fin hasta llevan el coche de aquí para allá. Cuando la jefa acabó una reunión subí a mostrarle mi trabajo a ella y el Dr Edson, que presentara el tema de los mapas el día anterior. El dicho chollo, que llevaba dos días dándome que hacer, entre risitas cómplices, vistazos curiosos y bueno rollo, consistía en una tabla de excell que resumía y modelaba las encuestas hechas en el 2007 por los (el) extensionistas de acuicultura en todas las provincias,
porque aunque la idea que yo traía a este país era que el tema no estaba organizado, me encontré, al leer el primer relatorio (informe) del INAQUA, que sí lo esta, sólo que precisa más conocimientos técnicos y de formas de trabajar y más hondos (por eso vio el Suso). Cuando vi los ojos de los dos que me estaban escuchando las explicaciones de la tabla, me dicen cuenta de que era una herramienta que no habían usado mucho, y eso que estamos en la capital y donde se dirige el cotarro.
La gente aquí es muy orgullosa, casi exagerado, y le gustan mucho las formas, así que yo traté de ser cauteloso y exponer todo cómo se habían ido ocurrencias mías que podían ser modificadas. ellos aportaron cambios a las tablas y yo lo hice, agradeciéndoles que me abrieran los ojos.
Cuando acabé y pensaba que había hecho un buen trabajo, va la jefa, los jefes por eso son jefes, y me dice, mañana vas a trabajar con el Dr Isaac, para trabajar con los datos de las encuestas. Iupi! Antes de darme cuenta estaba metiendo datiños en una tabla de excell (esto me suena de algo), bien los datos los metía el Isaac yo dictaba. Bueno el miércoles le metí un poco de presión porque no puede ser que un trabajo así lleve una vida, y el pobre hombre se extresó, porque tenía que atenderme a mí y dos o tres compañeros que le hacían coñas, le pedían el ordenador para imprimir algo, le solicitaban ayuda para enchufar un cable, en fin el trabajo típico de oficina (en Mozambique).
Cuando dieron las 12:30 y el tipo vio que yo iba a saco, me dijo que él necesitaba un descanso para comer, claro claro, yo con un café me llega. Pobre hombre, cuando volvió y me vió en el ordenador, eléctrico de cafeina, y mirando para él con una cara de “ponte ahora mismo a currar, carallo” se le debió cortar la digestión.
Una vez metidos todos los datos del año 2007 había que sacarle el jugo, yo veía posibilidades, pero serviría de algo si él no lo sabía hacer y sobre todo si no le interesaba, así que hicimos unas tablas parciales con los datos resumen, medias, sumas etc, y alguna gráfica a partir de estos. Finalmente le pedí que fuera viendo las tablas y decidiendo que le parecía un dato importante. Él agradeció el puesto al frente y se puso manos a obra.
Luego en el cuarto me daba esa risilla tonta que no se sabe muy bien se es de loco o de iluminado, quizás sea lo mismo, cuando pensaba en los datos y que precisamente ese trabajo era lo que había hecho en la Cofradía el último año, pero bueno. Ahora estaba metiendo datos en excell, sí, pero en África!

domingo, 21 de diciembre de 2008

finde en Maputo

13-14 Decembro
O venres deixarame moi bo sabor de boca, pero tamén deixoume canso e algo deshidratado, cando din acordado chamei a Patri e o plan prometía. Almorzo na casa que a cooperaçao española ten en Maputo.
Fixen tempo conectado a interne, dende que estou no hotel de maputo (hotel Mozambiqueño) conectome no hall sempre que podo, para ver como vai o blog, colgar cousiñas, ver o correo, e chatear.
Pronto me chamaron dicindo que ían no super e logo me recollían.
O chegar ollei o edificio da cooperación, duns 5 pisos, co seu xardín, onde foi a comida e demais.
Funme enterando de cousas, como que a casa a pagaba a axencia para os seus cooperantes, pero dende a descentralización, os cooperantes galegos non forman parte dese grupo, e non teñen dereito a vivir alí. Menudo prezo que hai que pagar para poder escoller o tipo e forma de cooperación.
Baixamos o xardín e todo estaba disposto: motivos navideños e de festa colgados nas paredes da pista de tenis, mesa de comida e mesa de bebida.
Así que pronto estaba a probar cousas riquísimas, unha era un paté con maonesa, quen me ía dicir fai dúas semáns que ía comer maonesa en África.
O ambiente era heteroxenio: cooperantes nacionais e internacionais, a xente de aquí de clase de español, de todo un pouco.
A comida boísima, e tanto voou enseguida, así que ceveja fresca e a desfrutar da conversa. Daquela chegara o Vello de M e pusémonos a divagar el, Sergio e eu. Primeiro de temas de cooperación, logo da vida.
O sol empezaba a meter caña lateralmente, así que o Vello de M e eu, que daquela xa estabamos sós coa nosa conversa, collimos as selas, e fumos sentar na sombra, sobre unha herba fresca.
Gustoume moito falar con este home, unha persoa que viviu moito e con moitos kilómetros na África e na cooperación.
Falamos de mil cousas, dende os feitos históricos da retirada española do Sahara, feito que me arde cada vez que o penso, as últimas descolonizacións, sobre todo as ibéricas foron a carreira,de mal xeito e non permitindo o pobo descolonizado organizarse de ningún xeito.
Paseino moi ben escoitando e contando anecdotas e outras historias.
Logo o Vello de M marchou e eu funme co resto da xente, que pronto me estaban liando nunha guerra de cancións nas que como único galego, non sabía que cantar....
“Alá no alto dunha cascada
había unha vella
lavando a paxarra....”
E cando me dou conta o Alejandro, un Sevillano con moitos quilómetros de festa pese o seu aspecto xuvenil, estaba a cantar comigo. Botámoslle unhas cantas pezas e logo deixamos paso as mozambicanas, que cantaron algo no dialecto de aquí.

As mozas cantando unha canción popular.

A tarde foi dando paso a noite, as cervexas caían, eu estaba canso e pensaba en marchar para o Hotel e irme a mercar unha camisa, para o workshop do luns, recomendación do Vello de M, “vistete bien, formal, porque les jode estar de corbata y que llegue el típico europeo chachi en camiseta y chanclas”.
Alejandro o oír a miña preocupación ofreceume as súas “camisas, e uns zapatos se queres”, pero entre que o estabamos a pasar moi ben na festa e non quería cortarlle o roio, e que tal vez esta non sexa a única vez na que precise unha camisa, así que mañá a merco unha.















Xogo das selas.

Saín da festa supercanso, taxi e para o hotel, caín na cama rendido e inda durmín como unha hora.
Ducha e cear algo de camiño a onde quedei con Patri, logo paseiño e charla ata a estación de trens, si,si,... non e que foramos a coller un dos poucos trens que hai en Mozambique, que va, era que a estación que era preciosa, contáronme que a usaron para a peli de diamantes de sangre de Dicaprio para facer de hotel, e non me extrana, porque o sitio era precioso, descuidado como todo aquí ,pero iso tamén lle da un puntillo.
E no anden, pois un dillei ou mellor un dilleai que cambie de música, porque mira que era malo o tipo, resulta que esa noite unha muller moi coñecida en Maputo facía alí a festa de despedía porque marchaba para o Congo. Así que voltei a ver a maior parte das caras do Gil Vicente da noite anterior.
Sergio se ria o vela miña cara e dicía: “Ya eres Maputiano tio. Si te suenan las caras,. Eres Maputiano”
Así que baile e máis baile pero imposible dalo todo porque estaba desfeito, e na cabeza só a idea de mercar a camisa.
Menuda mañá de domingo, co que me gusta a min ir a un centro comercial e probarme trapiños. Aquel sitio estaba ateigado de tendas, con dous ou tres dependentas que viñan correndo a ver en que te podían axudar. Probei e probei, todo era máis ou menos do prezo de España, pero algúns sitios eran realmente caros, ata para min. Os modelos non pegaban conmigo nin con cola. Despois de varias voltas e vendo que aquelo se podía prolongar demasiado volvín o primeiro sitio onde entrara, unha especie de H&M de aquí onde vira unha camisa que podería dar o pego, e coa curiosidade de que os botóns non se ven porque levan como un reborde da camisa enriba (o que eu chamo unha bragueta).
Así que merqueina e corrín daquel centro infernal, pero que pasa é que en todo o mundo o xeito de comprar xa está establecido nun centro, artificial, frío, con música de plástico e demais??
Cheguei o hotel e tras outra ducha, xa necesaria tras a ardua tarefa de comprar unha camisa, funme o encontro de Patri, e los dos o de Sergio.
Acabamos na Costa do Sol, o Samil de Maputo, pero ó bestia. Montóns de persoas, apiñábanse na area, paseando pola auga, baño, xogos, moitos bebían, moitos durmían, outros ollaban ou eran ollados, comían “frango grelado”, Todo con moitísimo ruído e charlas en voz alta,músicas e coches a pasar xusto por detrás dos pinos. Todo cun caótico e barullento orde anárquico das cousas, que me desconcerta e atrae a partes iguais.
Sentamos nunha mesa, aquí as mulleres montaban tenderetes para cociñar con 4 cousas a brasa, e unhas neveiras sen enchufar pero con xeo dentro, aí se un inspector de sanidade viñese aquí lle ía dar un colapso cerebral. Cada pouco pasa un neno ou xoven cunha caixiña de cousas, vendendo de todo.
Unos chicles, chocolatinas, refrescos, globos, clinex que daquela non entendía porque compraba Priscila, unha francesa de Illa Reunión, filla peliroxa pecosa de pai frances e nai illeña, eredou os rasgos da nai e a cor do pai, incrible,unha expresión africana pero en cor de nórdica.
En fin, de todo, ata había un rapaz que ía cunha bascula do baño para que te pesaras e viras como te ía despois de meterte o frango entre peito e espalda.
Cando chegou o polo que eu estiven a cheirar durante todo o proceso a cantidade de xugos gástricos era tal que estaba a punto de autodixerirme. O frango estaba de morte,o segredo, que recollen nun cacharro toda a graxa que vai soltando o polo durante o proceso e de cando en vez sumerxen o frango enteiro no cacharro cheo de xugo, resultado delicioso.
Aquela praia encheuse ata limites insospeitados en cousa de hora e media, e veña a vir xente, e veña a beber, aquí o botellón é algo extendido, ben visto e un acto social e o fai ata o pai de familia cos fillos pequenos alada, era un after pero o bestia.

Escrito y traducido en el hotel Mozambiqueño,Maputo:
13-14 Diciembre
El viernes me dejó muy buen sabor de boca, pero también me dejó cansado y algo deshidratado, cuando di acordado llamé a Patri y el plan prometía. Comida en la casa que la cooperaçao española tiene en Maputo. Hice tiempo conectado a interneeeee, desde que estoy en el hotel de maputo (hotel Mozambiqueño) me conecto en el hall siempre que puedo, para ver cómo va el blog, colgar cousiñas, ver el correo, y chatear. Pronto me llamaron diciendo que iban al super y luego me recogían. Al llegar miré el edificio de la cooperación, de unos 5 pisos, con su jardín, donde fue la comida y demás. Me fuy enterando de cosas, como que la casa la pagaba la agencia para sus cooperantes, pero que desde la descentralización, los cooperantes gallegos no forman parte diera grupo, y no tienen derecho a vivir allí. Menudo precio que hay que pagar para poder escoger el tipo y forma de cooperación. Bajamos al jardín y todo estaba dispuesto: motivos navideños y de fiesta colgados en las paredes de la pista de tenis, mesa de comida y mesa de bebida. Así que pronto estaba probando cosas riquísimas, una era un paté con maonesa, quién me iba a decir hace dos semanas que iba comer maonesa en África. El ambiente era heterogeneo: cooperantes nacionales e internacionales, la gente de aquí de clase de español, de todo un poco. La comida buenísima, y tanto voló enseguida, así que ceveja fresca y la desfrutar de la conversación. Luego llegó el Viejo de M y nos pusimos a divagar , Sergio y yo. Primero de temas de cooperación, luego de la vida. El sol empezaba a meter caña lateralmente, así que el Viejo de M y yo, que entonces ya estábamos solos con nuestra conversación, cogimos las sillas, y fuimos a sentarnos en la sombra, sobre una hierba fresca. Me gustó mucho hablar con este hombre, una persona que ha vivido mucho y con muchos kilómetros en la África y en la cooperación. Hablamos de mil cosas, desde los hechos históricos de la retirada española del Sáhara, hecho que me escoce cada vez que el pienso, las últimas desconolizacións, sobre todo las ibéricas fueron la carrera, no permitiendo el pueblo descolonizado organzarse de ninguna forma. Lo pasé muy bien escuchando y contando anecdotas y otras historias. Luego el Viejo de M se marchó y yo me fuy con el resto de la gente, que pronto me estaban liando en una guerra de canciones en las que cómo único gallego, no sabía que cantar....
“Alá no alto dunha cascada
había unha vella
lavando a paxarra...”

Y cuando me doy cuenta el Alejandro, un Sevillano con muchos kilómetros de fiesta pese su aspecto juvenil, estaba cantando conmigo. Le echamos unas cuantas piezas y luego dejamos paso las mozambicanas, que cantaron algo en el dialecto de aquí. La tarde fue dando paso a la noche, las cervezas caían, yo estaba cansado y pensaba en marchar para el Hotel e irme a comprar una camisa, para lo del workshop del lunes, recomendación del Viejo de M, “vistete bien, formal, porque les jode estar de corbata y que llegue el típico europeo chachi en camiseta y chanclas”. Alejandro al oír mi preocupación me ofreció las suyas “camisas, y unos zapatos se quieres”, pero entre que lo estábamos pasando muy bien en la fiesta y no quería cortarle el rollo, y que tal vez esta no sea la única vez en la que precise una camisa, así que mañana a merco una. Salí de la fiesta supercansado, taxi y para el hotel, me caí en la cama rendido y todavía dormí como una hora.
Ducha y cenar algo de camino a donde quedé con Patri, luego se paseillo y charla hasta la estación de trenes, sí,sí,... no es que fuera a coger uno de los pocos trenes que hay en Mozambique, que va, era que la estación, que era preciosa, me contaron que la usaron para la peli de diamantes de sangre de Dicaprio para hacer de hotel, y no me extraña, porque el sitio era genial, descuidado cómo todo aquí ,pero eso también le de la un puntillo.
Y en el andén, pues un dillei o mejor un dilleai(juego de palabras gracioso en el gallego: Dj, dillei, dilleai=dile ahi) que cambie de música, porque mira que era malo el tipo, resulta que esa noche una mujer muy conocida en Maputo hacía allí la fiesta de despedía porque marchaba para el Congo. Así que volvi a ver la mayor parte de las caras del Gil Vicente de la noche anterior. Sergio se rió al ver mi cara y decía: “Ya eres Maputiano tio. Sí te suenan las caras. Eres Maputiano” .


Así que baile y más baile pero imposible darlo todo porque estaba deshecho, y en cabeza sólo la idea de mercar la camisa. Menuda mañana de punta en blanco, con el que me gusta a mí ir a un centro comercial y probarme trapiños. Aquel sitio estaba atestado de tiendas, con dos o tres dependientas que venían corriendo a ver en que te podían ayudar. Probé y probé, todo era más o menos del precio de España, pero algunos sitios eran realmente caros, hasta para mí. Después de varias vueltas y viendo que aquelo se podía prolongar demasiado volví el primer sitio donde había entrado, una especie de H
enuda mañana de punta en blanco, con el que me gusta a mí ir a un centro comercial y probarme trapiños. Aquel sitio estaba atestado de tiendas, con dos o tres dependientas que venían corriendo a ver en que te podían ayudar. Probé y probé, todo era más o menos del precio de España, pero algunos sitios eran realmente caros, hasta para mí. Después de varias vueltas y viendo que aquelo se podía prolongar demasiado volví el primer sitio donde había entrado, una especie de H
tipo, resulta que esa noche una mujer muy conocida en Maputo hacía allí la fiesta de despedía porque marchaba para lo Congo. Así que voltei a ver la mayor parte de las caras del Gil Vicente de la noche anterior. Sergio se ríela lo vela mi cara y decía: ?Ya eres Maputiano tio. Sí te suenan lanas caras,. Eres Maputiano? Así que baile y más baile pero imposible darlo todo porque estaba deshecho, y en cabeza sólo la idea de mercar la camisa. Menuda mañana de punta en blanco, con el que me gusta a mí ir a un centro comercial y probarme trapiños. Aquel sitio estaba atestado de tiendas, con dos o tres dependientas que venían corriendo a ver en que te podían ayudar. Probé y probé, todo era más o menos del precio de España, pero algunos sitios eran realmente caros, hasta para mí. Después de varias vueltas y viendo que aquelo se podía prolongar demasiado volví el primer sitio donde había entrado, una especie de H
Así que bailé y más bailé pero imposible darlo todo porque estaba deshecho, y en cabeza sólo la idea de mercar la camisa. Menuda mañana de domingo, con el que me gusta a mí ir a un centro comercial y probarme trapitos. Aquel sitio estaba atestado de tiendas, con dos o tres dependientas que venían corriendo a ver en que te podían ayudar. Probé y probé, todo era más o menos del precio de España, pero algunos sitios eran realmente caros, hasta para mí. Los modelos no pegaban con migo ni con cola.Después de varias vueltas y viendo que aquelo se podía prolongar demasiado volví al primer sítio donde había entrado, una especie de H&M de aquí donde había visto una camisa que podría dar el pego, y con la curiosidad de que los botones no se ven porque llevan como un reborde encima (lo que yo llamo una bragueta).
Así que la compré y salí corriendo de aquel centro infernal, pero qué pasa, es que en todo el mundo la forma de comprar ya está establecida en un centro, artificial, frío, con música de plástico y demás??
Llegué al Hotel y tras otra ducha, ya necesaria tras ardua tarea de compra, me fuy al encuentro de Patri, y los dos al de Sergio.
Finalmente fuimos a la Costa del Sol, el Samil de Maputo, pero a lo bestia. Montones de personas, apiñadas en la arena, paseando por el agua, baño, juegos, muchos bebían, muchos dormían, otros iraban o eran mirados, comían “frango grelado”, todo con muchísimo ruido y charlas en voz muy alta, músicas y coches pasando justo por detrás de los pinos. Todo con un caótico y barullento orden anárquico de las cosas, que me desconcierta y atrae a partes iguales.
Nos sentamos en una mesa, aquí las mujeres montan tenderetes para cocinar con 4 cosas a la brasa, y unas neveras sin enchufar pero con hielo dentro, ahí se un inspector de sanidad viniera aquí le iba a dar un colapso cerebral. Cada poco pasa un niño o joven con una cajita de cosas, vendiendo de todo. Un chicles, chocolatinas, refrescos, globos, clinex que entonces no entendía porque compraba Priscila, una francesa de Isla Reunión, hija peliroja de padre frances y madre isleña, eredo los rasgos de la madre y el color del padre, increíble,una expresión africana pero en color de nórdica pecosa. En fin, de todo, hasta había un chaval que iba con una bascula del baño para que te habías pesado y habías visto como te iba después de meterte el frango entre pecho y espalda. Cuando llegó el pollo que yo estuve oliendo durante todo el proceso, la cantidad de jugos gástricos era tal que estaba a punto de autodigerirme. El frango estaba de muerte,el secreto, que recogen en un cacharro toda la grasa que va soltando el pollo durante el proceso y de vez en cuando sumerxen el frango entero en el cacharro lleno de jugo, resultado delicioso. Aquella playa se llenó hasta limites insospechados en cosa de hora y media, y venga a venir gente, y venga a beber, aquí el botellón es algo extendido, bien visto y un acto social y lo hacen hasta el padre de familia con los hijos pequeños alada, era un after pero el bestia.